TẠI SAO CON NGƯỜI THỐNG TRỊ TRÁI ĐẤT?

0
0

 

70,000 năm trước, tổ tiên chúng ta là những động vật không nổi bật. Tầm ảnh hưởng của họ đối với thế giới không lớn hơn của con sứa, hay của đom đóm, hay của chim gõ kiến là bao. Trái lại, thời nay, chúng ta kiểm soát hành tinh này. Và câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào chúng ta đi từ đó cho đến đây? Làm thế nào chúng ta từ những con khỉ không có gì nổi bật, quanh quẩn một góc ở Châu Phí, trở thành những kẻ thống trị Trái Đất?

Thông thường, ta tìm sự khác biệt giữa ta và các loài động vật khác, trên mức độ cá nhân. Chúng ta muốn tin rằng, tôi muốn tin rằng, có một điều gì đó đặc biệt về tôi, về cơ thể tôi, về trí não tôi, làm tôi siêu việt hơn nhiều so với con chó hay con lợn, hay con tinh tinh.

44a - TẠI SAO CON NGƯỜI THỐNG TRỊ TRÁI ĐẤT?
TẠI SAO CON NGƯỜI THỐNG TRỊ TRÁI ĐẤT?

Nhưng sự thật là, trên mức độ cá nhân, đáng xấu hổ thay, tôi giống một con tinh tinh. Và nếu bạn bắt tôi và một con tinh tinh rồi đặt chúng tôi trên hòn đảo vắng, và chúng tôi phải đấu tranh cho sự sống còn để xem ai sống sót tốt hơn, tôi sẽ đặt cược vào con tinh tinh, chứ không phải bản thân tôi. Tôi đoán nếu họ có lấy ai trong các bạn đi nữa, và đặt bạn một mình với con tinh tinh ở một hòn đảo nào đó, con tinh tinh sẽ làm tốt hơn nhiều.

Điểm khác biệt thực sự giữa con người và loài động vật khác không phải ở mức độ cá nhân, nó ở mức độ tập thể. Con người điều khiển hành tinh bởi vì ta là loài động vật duy nhất, có thể hợp tác một cách LINH HOẠT và với một SỐ LƯỢNG LỚN. Có một số loài động vật khác, như các loài côn trùng số theo đàn (ong, kiến…) có thể cộng tác với số lượng lớn, nhưng chúng không cộng tác linh hoạt. Sự hợp tác của chúng rất cứng nhắc. Về cơ bản, một tổ ong chỉ có thể hoạt động theo một cách. Và nếu có một cơ hội mới, hoặc một mối nguy hiểm mới, những con ong không thể tái tạo lại một tổ chức xã hội qua một đêm.

Ví dụ, chúng không thể hành hình nữ hoàng, và thiết lập một nền cộng hòa của ong, hoặc một chế độ độc tài của ong thợ.

Động vật khác như các loài có vú theo đàn (chó sói, voi, cá heo, tinh tinh…), chúng có thể hợp tác một cách linh hoạt hơn, nhưng chúng chỉ có thể làm như vậy với một số lượng nhỏ, vì sự cộng tác giữa những con tinh tinh dựa trên mức độ thân thiết giữa con này đối với những con khác.

Loài động vật duy nhất có khả năng kết hợp cả hai khả năng với nhau và có thể hợp tác vừa linh hoạt vừa với một số lượng lớn là chúng ta, HOMO SAPIENS. Một chọi một, hay thậm chí 10 chọi 10, loài tinh tinh có thể mạnh hơn chúng ta. Nhưng, nếu bạn thử để 1.000 người đấu với 1.000 con tinh tinh, con người sẽ chiến thắng dễ dàng với một lý do đơn giản, rằng 1.000 con tinh tinh không thể hợp tác tí nào cả. Và nếu bây giờ, bạn thử nhồi 100.000 con tinh tinh vào đường Oxford hay vào sân vận động Wembley, hay quảng trường Thiên An Môn, hay thành Vatican, bạn chỉ nhận được sự hỗn loạn, hoàn toàn hỗn loạn.

Chỉ cần tưởng tượng, sân vận động Wembley với 100.000 loài tinh tinh. Thật là điên rồ. Trái lại, hàng chục ngàn người thường tập trung tại chỗ đó, và cái ta nhận được thường không phải là sự hỗn loạn, cái ta nhận được là một mạng lưới rất phức tạp và hiệu quả.

Tất cả những thành tựu to lớn của nhân loại trong suốt lịch sử, cho dù đó là việc xây dựng các kim tự tháp hay bay tới mặt trăng, đều không dựa trên năng lực cá nhân, mà dựa trên khả năng hợp tác linh hoạt với số lượng lớn.

Sự hợp tác thì tất nhiên không phải lúc nào cũng tốt, tất cả những điều khủng khiếp con người đã và đang làm trong suốt lịch sử và chúng ta đã làm một số chuyện rất tồi tệ, tất cả những điều đó đều dựa trên sự hợp tác với quy mô lớn. Nhà tù là một hệ thống có hợp tác, lò mổ là một hệ thống có hợp tác, trại tập trung là một hệ thống có hợp tác. Tinh tinh không có lò mổ và các nhà tù và trại tập trung.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây